Anaalzakjes worden ook wel ‘anaalklieren’ genoemd. Ze liggen onder de huid naast de anus, op ‘4 en 8 uur’. Hun afvoerbuisje mondt uit in de sluitspier van de anus. De anaalzakjes produceren een naar metaal of vis ruikende substantie, waarmee honden en katten hun territorium kunnen afbakenen.
Anaalklierovervulling en -ontsteking
Oorzaken
Normaliter worden de anaalklieren leeggedrukt door vaste ontlasting die de klieren passeert. Als uw hond of kat langere tijd dunnere ontlasting of diarree heeft, of als de klieren anatomisch gezien wat dieper weg liggen, dan worden ze niet goed leeggedrukt. Soms kan het ook zo zijn dat de anaalklierinhoud te pasteus / stevig is, waardoor het er niet goed uit komt. Bacteriën die in de zakjes terecht komen en ‘opgesloten raken’, kunnen er voor zorgen dat ze gaan ontsteken.
Verschijnselen / klachten
Overvulde anaalklieren geven erge jeuk. De jeuk kan zich op verschillende manieren uiten: sleetje rijden (met het kontje over de grond schuren), onder de staart likken (bij honden met een witte vacht te herkennen aan een roestbruine verkleuring van de vacht daar) of bij de staartbasis bijten (waarbij soms ook kale plekken ontstaan boven of onder de staart).
Ontstoken anaalklieren geven naast jeuk ook pijn. Hierdoor kan het dier moeite hebben met poepen. Soms kan er wat bloed zichtbaar zijn bij de ontlasting. Andere keren is er een bult ten gevolge van een abces schuin onder de anus zichtbaar. Deze bult kan springen, waardoor er bloed en pus uit kan komen.
Behandeling
Antibiotica
Er kunnen vele bacteriën ten grondslag liggen aan een anaalklierontsteking. Welke bacterie exact de oorzaak is en voor welke antibiotica deze gevoelig is, kunnen we testen met een kweek. Soms is het niet mogelijk om een kweek te nemen. In dat geval kiezen we voor een behandeling met antibiotica waar we goede ervaringen mee hebben, zoals stomorgyl of spizobactin (spiramycine met metronidazol).
Pre- en probiotica
Met het inzetten van antibiotica worden ook ‘goede bacteriën’ afgedood. Om de overgebleven goede bacteriën weer op gang te helpen, worden na de kuur vaak voor honden en katten geschikte pro- en prebiotica ingezet.
Pijnstilling
Daarnaast moet ook de pijn worden behandeld. Dit wordt bereikt met pijnstillers die ook een ontstekingsremmende werking hebben, zoals novacam / metacam (meloxicam), carporal (carprofen) of sulfasalazine.
Vezels
In het geval van diarree of hele erge moeite met ontlasten, kan worden gekozen voor het inzetten van extra vezels, zoals Iso-Gel of Fibor. Beide zorgen ervoor dat diarree wordt gebonden, maar ook dat hele harde ontlasting iets soepeler wordt gemaakt. Dit vergemakkelijkt het poepen.
Lokale verzorging van een anaalklierabces
Als een anaalklierabces naar buiten toe is doorgebroken, dan kan de regio worden gedesinfecteerd met speciale (niet-irriterende) sprays, zoals Leucilin of Maxani cleanser spray.
Chirurgie
Als de anaalzakjes chronisch ontstoken raken, dan is het chirurgisch verwijderen van de zakjes de beste optie.
Prognose
De prognose van een anaalklierontsteking is goed. Indien bij chronisch ontstoken anaalzakjes gekozen wordt voor chirurgie, dan moet altijd rekening worden gehouden met de kans op complicaties zoals infectie van de operatiewond (het is immers niet de meest hygiënische plaats om te opereren) en mogelijk functieverlies van de sluitspier van de anus. Functieverlies van de kringspier komt maar zelden voor.
