Klinisch beeld

Door een tekort aan schildklierhormoon met als gevolg afname van metabolische activiteit zien we gewichtstoename (ondanks calorie beperkende maatregelen), lethargie (slaapzucht, ongeïnteresseerdheid en inactiviteit), lusteloosheid, zwakte en kouwelijkheid (warmte zoeken). Tevens huidklachten: symmetrische alopecia (meestal zonder, soms met jeuk), pyodermie, folliculitis, seborrhoe, postclipping alopecia, slechte haarkwaliteit, hyperpigmentatie, myxoedeem, hyperkeratose. Vatbaarheid voor Demodex en  Malassezia infecties neemt toe. Eetlust toegenomen, drinken normaal.

Oorzaak

De meest voorkomende vorm van hypothyreoïdie bij de hond is primaire hypothyreoïdie (de oorzaak ligt in de schildklier zelf). Er vindt destructie – en vervanging door vet of bindweefsel – van schildklierparenchym plaats. Daardoor is er een tekort aan schildklierhormoon. De ‘diepere’ oorzaak is onbekend (ontsteking, hereditair); er is eigenlijk nooit sprake van een maligniteit.

Voorkomen

Bij 0,5 % van de honden, een gemiddelde leeftijd van 7 jaar (0,5 – 15 jaar) en een verhoogd risico bij gecastreerde honden.

Diagnose

Klinisch beeld, reactie op de behandeling, bloedonderzoek en echografie.

Bloedonderzoek

TT4, fT4 (d.m.v. dialyse!) en TSH. TT4 bepaling is een sensitieve, maar nonspecifieke screening test. Ongeveer 33% van de hypothyreoïdie honden hebben een normale TSH! Bij een lage fT4 en hoge TSH is de diagnose hypothyreoïdie voor 86% zeker. Als aanvullende aanwijzing voor de diagnose geldt het klinisch beeld en de reactie op de behandeling. ‘Diagnostische behandeling’: levothyroxine toedienen > symptomen verbeteren > stoppen met de medicatie > symptomen verslechteren; dat is een extra aanwijzing voor hypothyreoïdie. Eventueel aanvullend bloedonderzoek: haematologie, biochemisch profiel, cortisol en elektrolyten.

Echo

Aanwijzingen zijn afname van echogeniteit en volume van het schildklierweefsel.

Therapie

Levothyroxine, 0.02 mg / kg elke 12 uur; eventueel totale dagdosis elke 24 uur.

Prognose

Uitstekend. Klinische respons: energie neemt toe binnen 1 – 2 weken na start van de behandeling. Gewichtsverlies en verbetering van de huidklachten worden pas duidelijk tenminste een maand na start van de behandeling; haargroei kan meerdere maanden duren. Eventuele (zeldzaam voorkomende) neurologische klachten kunnen snel verbeteren in het begin, maar volledig herstel kan meerdere maanden duren.

Follow up

Tenzij er eerder verschijnselen zijn van hyperthyreoïdie moet er 4 weken na de start van de behandeling of na een dosiswijziging een controle plaats vinden. Monitoring op basis van TT4 en klinische respons. Als TT4 waarde op niveau is (zie hieronder): elke 6 maanden controle TT4.

Normaalwaarden: 12.9 – 51.5 nmol/l (VetMedLab). Er is sprake van een TT4 waarde op niveau als bij dalmeting (vóór medicatie) de gemeten TT4 waarde in het midden van het referentiebereik ligt en / of als bij piekmeting (4-6 uur na medicatie) de gemeten TT4 waarde net onder of net boven de hoogste referentiewaarde ligt.

Een TT4 piekconcentratie wordt gemeten bij een 12-uurs medicatie. Als de TT4 waarde op niveau is kan geprobeerd worden om over te gaan naar een 24-uurs medicatie. Bij een 24-uurs medicatie moeten beide gemeten worden, TT4 piek- en TT4 dalconcentratie; in het geval van een TT4 piekwaarde op niveau, maar tegelijkertijd een te lage TT4 dalwaarde moeten we afstappen van de 24-uurs medicatie en vervolgen met een 12-uurs medicatie. Een andere mogelijkheid is om te reguleren op TSH (als die te hoog is). Normaalwaarde TSH < 0.5 ng/ml (VetMedLab).

Kosten voor de eigenaar (bij benadering)

Het eerste consult zal bij benadering circa € 200,– kosten. Er wordt daarbij uitgegaan van een consult met bloedonderzoek (TT4, fT4 en TSH). Bij verdenking van complicerende / concomiterende ziektes zullen er extra kosten bijkomen voor bloedonderzoek (haematologie, cortisol, biochemisch profiel, elektrolyten): circa € 175,–. Een controle (consult + TT4 meting) kost circa € 100,–. In het algemeen is de schildklierhormoon waarde snel op niveau; meestal in 2 – 3 consulten. De followupkosten bedragen circa € 100,– per 6 maanden.

Opmerkingen

Zelfde product blijven geven; anders opnieuw juiste dosering instellen. Bepaalde medicijnen kunnen schildklierwaarden verlagen. Initiële dosis 25-50% lager aanhouden bij patiënten met cardiomyopathie. Alert zijn op / onderzoek doen naar complicerende / concomiterende ziektes.

 


Bron: o.a. Clinician’s brief, November 2012, Volume 10, Number 11, page 25-28

Gerelateerde items

Vergiftiging door zwemmen

Honden die op warme dagen in de zomer zwemmen in stilstaand water met een watertemperatuur van 20-30 gr. Celsius hebben kans om een dodelijke vergiftiging op te lopen. Het verloop kan snel zijn, soms binnen 1 uur na de (fatale) zwempartij! Behandelingen komen in de meeste gevallen te laat of hebben onvoldoende effect. Omdat honden…

Lees meer

Homeopathie in de diergeneeskunde

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen geen kennis van homeopathie bij dieren, noch ervaring met de toepassing ervan in de praktijk. Homeopathisch werkende dierenartsen hebben dat wel. Wij willen proberen om – op basis van vele jaren…

Lees meer

Acute prostatitis moz abces(sen) bij de reu

Bronnen: Prostaataandoeningen bij de reu, GD (Deventer) Gezelschapsdieren, 7, juli 2013 The 5-Minute Veterinary Consult, Lippincott Williams & Wilkins, 2000. Oorzaak Acute pijnlijke (!) ontsteking van de prostaat. Meestal bacteriëel, kan ook door mycoplasma en / of schimmel ontstaan; soms zijn er ook abcessen. Vaak in het verloop van BPH of adenocarcinoom. NB: een chronische…

Lees meer

Orale zenuwblocks bij hond en kat

Dierenarts Brett Beckman heeft een instructiefilm gemaakt voor het plaatsen van regionale zenuwblocks bij mondchirurgie bij hond en kat. Als introductie legt Beckman uit dat de voordelen van deze werkwijze zijn: 1. Het locaal anaestheticum zal bij locale anaesthesie rond / van de zenuw die het te behandelen gebied innerveert veel beter infiltreren en werken in het gezonde…

Lees meer

Is chippen verplicht?

Voor een betrouwbare identificatie van een huisdier brengen wij onderhuids een chip in. Het chipnummer en de gegevens van de eigenaar of houder van het huisdier worden geregistreerd in een centrale databank. Wat betreft onze huisdieren is in ieder geval het voor hond, kat en fret verplicht om te zijn voorzien van een chip als…

Lees meer

Paracetamol waarom niet?

Paracetamol zou weliswaar in principe aan een hond toegediend kunnen worden, maar veel beter is het om dat toch niet te doen. Bij de kat is paracetamol verboden! We geven een toelichting: Paracetamol, synoniem acetaminophen (USA), kan weliswaar – mits in de juiste dosering – toegepast worden als pijnstiller bij de hond. Maar dierenartsen zijn…

Lees meer

Titeren bij de hond

Inleiding De vraag naar bepaling van antistoffen in het bloed tegen ziektes die deel uitmaken van het gebruikelijke vaccinatiepakket voor een hond in Nederland neemt toe. De gedachte daarachter is dat vaccinatie schadelijk zou (kunnen) zijn en er dus alleen gevaccineerd moet worden als blijkt uit bloedonderzoek dat er onvoldoende bescherming is. Een nieuwe term…

Lees meer

Antibioticumbeleid Gezelschapsdieren

Antibioticumbeleid Gezelschapsdieren Ziekenhuisbacterie We hebben allemaal wel eens over de ziekenhuisbacterie gehoord of gelezen. Ziekenhuisbacterie is een verzamelnaam voor bacteriën die resistent zijn tegen meerdere (de meeste) antibiotica. Infecties met dergelijke bacteriën komen allang niet meer alleen in een ziekenhuis voor en het zijn allang niet meer alleen Staphylococcen (o.a. ook Pseudomonas, E-coli en Clostridium).…

Lees meer

Plaagalg vergiftiging

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk meest noodzakelijke informatie. Extra waarschuwing voor de huisdierbezitter Het ziekteprofiel is geen vervanging van de dierenarts! Het laat de huisdierbezitter met dierenarts en paraveterinair ‘meekijken’. De huisdierbezitter wordt dringend aangeraden niet…

Lees meer